CIO va CTO'lar AI xarajatlarini nazorat ostiga olmoqda

Samsara texnologiya kompaniyasining axborot texnologiyalari bo'yicha direktori (CIO) Stiven Franketti 4 100 nafar xodimga ega kompaniyada ish jarayonlarini avtomatlashtirish uchun turli sun'iy intellekt (AI) vositalarini faol joriy etib kelmoqda.

Franketti kompaniyada Anthropic'ning Claude, Google'ning Gemini, OpenAI'ning ChatGPT va kod yozishga mo'ljallangan Cursor AI agentidan foydalanishga ruxsat bergan, shuningdek barcha AI xarajatlarini kunlik tarzda kuzatib boradigan ichki tizim yaratgan. Yaqinda kompaniya texnik bo'lmagan xodimlar uchun foydalanish chegarasini o'rnatdi, biroq tadqiqot va ishlanmalar bo'limi kabi ko'proq kodlash va ma'lumot tahlilini talab qiladigan guruhlarga ko'proq erkinlik berilgan.

"Bizga to'g'ri chegaralarni belgilash uchun biroz vaqt kerak bo'ldi, hamma xodim yetarlicha imkoniyatga ega bo'lishini ta'minlash uchun," - deydi Franketti. "Ammo bu odamlarga qaysi modeldan foydalanishni o'zlari tanlash imkonini beradi, ular nazoratni qo'lga oladi."

Global miqyosda AI'ga sarflanadigan mablag' bu yil 2,5 trillion dollarga yetishi kutilmoqda - bu o'tgan yilga nisbatan 44 foizga o'sishni bildiradi. Shu sababli CIO va boshqa texnologiya rahbarlari o'z kompaniyalarining AI yo'lida nozik bir bosqichga kirib qolishdi. Yillar davomida treninglar va hakatonlar orqali AI joriy etilishini targ'ib qilib, kodlash vositalari, agentlar va chat-yordamchilarni xodimlar uchun keng ochiq qilgan kompaniyalar endi bu vositalardan qanchalik tez-tez foydalanish mumkinligini cheklab, xodimlarni ko'plab ish vazifalarini bajara oladigan kichikroq va arzonroq AI modellaridan foydalanishga qayta o'rgatmoqda.

Ba'zi kompaniyalar 2026-yilgi AI byudjetlari yil boshida kutilganidan ancha oshib ketganini, biroq bu biznesga mos qiymat keltirmaganini ma'lum qilishdi. Yirik AI infratuzilma provayderlari (hyperscaler) ham bu shikoyatlarni eshitib, arzonroq modellarni chiqarish yoki narxlarni pasaytirish orqali javob bermoqda.

"2026-yil - hamma AI aslida juda qiyin ekanini anglab yetadigan yil," - deydi Gartner tadqiqot kompaniyasining miqdoriy modellashtirish va iqtisodiy prognozlash bo'yicha mutaxassisi Uill Sommer. "Bu bepul tushlik emas. To'g'ri yo'lga qo'yish katta fikr va mehnat talab qiladi."

Sommer ogohlantirishicha, kompaniyalar samaradorlikni oshirmaydigan, aslida foydasiz natija beradigan AI vositalariga har bir xodim uchun osongina minglab dollar sarflashi mumkin. Iyun oyida Gartner shuningdek 2028-yilga borib AI orqali kod yozish xarajatlari o'rtacha dasturchi maoshidan oshib ketishi mumkinligi haqida salbiy prognoz e'lon qilgan edi - buning sababi token sarfining oshishi va to'lov tizimining sarflanishga qarab hisoblanadigan modelga o'tishidir.

"Biz buni juda jiddiy qabul qildik, ham ichki foydalanishda, ham bu tajribani tashqariga tarqatishda," - deydi elektron imzo dasturi ishlab chiqaruvchisi Docusign'ning texnologiyalar bo'yicha direktori (CTO) Sagnik Nandi.

Nandi ta'kidlashicha, kompaniyadagi barcha muhandislar AI vositalarini qabul qilgan va ular yozadigan kodning 75 foizi AI tomonidan boshlanadi. Biroq u tezda anglab yetdiki, kod yozuvchi AI agentlari har bir vazifani bajarishdan oldin Docusign'ning butun kod bazasidan kontekst olishga moslashtirilgan edi. "Bu juda ko'p token sarflanishini anglatadi, chunki siz hamma narsani o'qishga harakat qilyapsiz," - deydi u.

Nandi bu AI kodlash agentlarini sozlab, ular endi standart holatda faqat dasturchi ishlayotgan tor vazifaga tegishli kontekstni olishini ta'minladi - bu token sarfini deyarli 50 foizga kamaytirdi.

KFC va Taco Bell egasi Yum Brands'ning raqamli va texnologiyalar bo'yicha direktori Jim Dausch aytishicha, AI token sarfi hali "sezilarli raqam emas, lekin biz uning tendensiyasini kuzatib boryapmiz." Yil boshida u kompaniyada ham token sarfi, ham xarajatlar oshayotganini payqagan.

Biroq Dausch ta'kidlashicha, AI vositalariga topshiriladigan vazifalarning aksariyati - hatto 95 foizgacha - oddiyroq va arzonroq modellar orqali ham bajarilishi mumkin. Shu sababli Yum kompaniyasi AI modellaridan foydalanish bo'yicha ko'proq trening o'tkazishni yo'lga qo'ydi va biznes rahbarlarini raqamli xarajatlarni bo'lim xodimlari sonini rejalashtirgandek diqqat bilan boshqarishga chaqirmoqda.

"Biz xarajatlar qayerda joylashgani va qanday boshqarilishini demokratlashtirmoqchimiz, shunda bu shunchaki IT bo'limining xarajat moddasi bo'lib qolmaydi," - deydi Dausch.

Sog'liqni saqlash sohasidagi gigant Cigna Group keng qamrovli yondashuv qo'llab, bir nechta yirik AI provayderlari bilan hamkorlik qilib, xodimlariga chuqur mulohaza yuritishni talab qilmaydigan vazifalar uchun kichikroq til modellari yoki eski, arzonroq versiyalardan foydalanish imkonini bermoqda. "Xarajatlarni haqiqatda oshirib yuboradigan narsa - bu hech qanday chegarasiz eng qimmat modellardan foydalanishdir," - deydi Cigna'ning ma'lumotlar, raqamli texnologiyalar va AI bo'yicha direktori Katya Andresen.

Cigna ichki maqsadlar uchun 70 dan ortiq turli AI modelidan foydalanishga ruxsat bergan. Andresen ta'kidlashicha, hisoblash quvvati va token sarfi oshgan bo'lsa-da, shu ko'p modelli yondashuv tufayli umumiy xarajatlar bir xil sur'atda o'smayapti.

Ko'chmas mulk brokerlik kompaniyasi Compass'ning texnologiyalar bo'yicha direktori Shey Artzi aytishicha, uning AI investitsiyalari uchta xodimlar guruhiga qaratilgan: muhandislar, ko'chmas mulk mutaxassislari uchun vazifalarni avtomatlashtiruvchi kompaniyaning AI Yordamchisi vositasi va umumiy korporativ xodimlar. Muhandislar AI'dan eng keng ko'lamda foydalanishni birinchi bo'lib boshlashgan, biroq Artzi token xarajatlariga nisbatan boshidan ehtiyotkor bo'lganini va kodni har doim AI yordamida yozish talab qilinmaganini aytadi.

Compass bir nechta AI kodlash vositalarini sinovdan o'tkazgach, sohaning ikki yirik o'yinchisi - Anthropic va Google bilan hamkorlik qilishga qaror qildi, shu bilan birga moliyaviy chegaralar ham o'rnatildi. "Biz shuningdek har bir muhandis uchun byudjet belgiladik, shunda ular qancha sarflayotganini bilishadi," - deydi Artzi.