AQShda elektromobil narxlari qayta oshmoqda: ishlab chiqaruvchilar chegirmalarni qisqartirmoqda

AQShda elektromobillar (EV — atrof-muhitga zararli gazlar chiqarmaydigan, faqat elektr energiyasi bilan ishlaydigan avtomobil) narxi 2026 yilda birinchi marta oshdi. Kelley Blue Book kompaniyasining ma'lumotlariga ko'ra, iyul oyida yangi to'liq elektromobillarning o'rtacha sotuv narxi 56 126 dollarga yetdi. Bu ko'rsatkich 2025 yilning shu davriga nisbatan 1,6 foizga, iyun oyiga nisbatan esa 1,2 foizga ko'proqdir.

Ushbu o'sish dekabr oyidan beri kuzatilib kelinayotgan pasayish tendensiyasiga barham berdi. 2025 yil oxirida AQShda ishlab chiqarilgan ekologik toza avtomobillar uchun beriladigan 7 500 dollarlik federal soliq imtiyozi bekor qilingandan so'ng, ishlab chiqaruvchilar talab pasayishi sharoitida sotuvni ushlab turish uchun o'z chegirmalariga ko'proq tayanishga majbur bo'lgan edi. Aynan shu chegirmalar yil boshidan beri elektromobillar narxiga pasaytiruvchi bosim o'tkazib kelgan.

Telemetry tadqiqot kompaniyasining bozor tadqiqotlari bo'yicha vitse-prezidenti Sam Abuelsamidning Business Insiderga bildirishicha, iyul oyidagi narx o'zgarishi ikki omil bilan bog'liq: kompaniyalar ba'zi mahsulotlarni ishlab chiqarishdan chiqarishi natijasida elektromobillar taqchilligining kuchayishi va benzin narxi yuqoriligicha qolayotgani sababli elektromobillarga qiziqishning qayta jonlanishi. "Ishlab chiqaruvchilarda endi elektromobillarning ortiqcha zaxirasi qolmadi, — dedi u. — Ular endi rag'batlantirish choralariga ko'p mablag' sarflashi shart emas va narx bo'yicha unchalik kelishib o'tirishlari ham kerak emas. Bu avtomobil kompaniyalariga narx belgilashda ko'proq erkinlik beryapti".

Escalent kompaniyasining avtomobilsozlik va energetika tadqiqotlari bo'yicha vitse-prezidenti K.C. Boyce esa hashamatli segment xaridorlarining o'rtacha narxga ta'sirini alohida ta'kidladi. Uning so'zlariga ko'ra, hashamatli avtomobillar xaridorlari oddiy iste'molchilarga qaraganda elektromobil sotib olishga ancha moyilroq bo'lib, bu holat o'rtacha sotuv narxini yuqoriga siljitishi mumkin. "Hashamatli segmentdagi xaridorlar elektromobil sotib olishga eng ko'p moyil bo'lgan toifadir, — dedi u. — Bu ommaviy segment xaridorlaridan farq qiladi".

Elektromobillar endi butun avtomobil sanoatida kuzatilayotgan umumiy tendensiyaga qo'shildi: mart oyidan beri yangi avtomobillar narxi barqaror o'sib bormoqda. KBB hisobotiga ko'ra, iyul oyida yangi avtomobilning o'rtacha sotuv narxi 49 855 dollarga yetib, 2026 yildagi eng yuqori ko'rsatkichni qayd etdi.

Abuelsamidning bashoratiga ko'ra, elektromobillar narxi kelgusi bir necha oy davomida asta-sekin oshishda davom etishi mumkin — arzonroq raqobatchi modellar bozorga chiqmagunicha. "Bozorga arzonroq modellarni olib kirishga aniq qiziqish bor, — dedi u. — Ular paydo bo'lishi bilanoq, elektromobillarning o'rtacha narxi pasayish tomon burilishini kutishimiz mumkin". Narxni pastga tortishi mumkin bo'lgan bir nechta model allaqachon ma'lum: Slate kompaniyasining sodda jihozlangan pikapi 24 950 dollarlik boshlang'ich narxda shu yil ichida yetkazib berila boshlanishi kutilmoqda. O'tgan hafta Ford o'zining yangi elektromobil platformasida yaratilgan birinchi modeli — Fathom pikapi — 28 350 dollarlik boshlang'ich narxga ega bo'lishini e'lon qildi. Toyota va Subaru ham narxi 30 minglab dollarning yuqori chegarasidan boshlanadigan yangi elektromobillar liniyasini taqdim etdi.

Escalent tadqiqotiga ko'ra, iste'molchilar odatda 32 000 dan 48 000 dollargacha bo'lgan narxni qulay yangi avtomobil narxi deb hisoblaydi. Boyce'ning ta'kidlashicha, aynan shu ma'lumot iste'molchilarning "umuman yangi avtomobillar, xususan elektromobillar menga imkonsiz tuyuladi" degan fikrini tushuntirib beradi. Uning so'zlariga ko'ra, narxni pasaytirish yagona yo'l emas: Escalent tadqiqotlari shuni ko'rsatdiki, yangi elektromobilga uy uchun quvvatlash stansiyasi va uni o'rnatish xizmatini qo'shib berish iste'molchilar nazarida xuddi avtomobilning tavsiya etilgan chakana narxini (MSRP) 8 000 dollarga kamaytirgandek ta'sir qildi. "Bu juda katta farq", — dedi Boyce.