McDonald's 'NEXT' strategiyasi: gigant kompaniya o'zini qanday qayta quryapti

21-avgust kuni McDonald's bosh ijrochi direktori va boshqaruv raisi Kris Kempchinski Harvard Business Review muharriri Adi Ignatius bilan suhbatda kompaniyaning yangi global strategik rejasi — “McDonald's > NEXT” haqida gapirib berdi. Suhbat davomida ular strategiyaning to'rtta asosiy ustuni, kompaniyaning sun'iy intellekt va GLP-1 dorilari kabi ikki muhim tendensiyaga moslashishi, iste'molchilar xarajatidagi o'zgarishlar hamda innovatsiyalarni qanday miqyoslash haqida muhokama qilishdi.

Kempchinski yangi strategiyaga ehtiyoj ikki omilning bir vaqtda yuzaga kelishidan tug'ilganini tushuntirdi: tashqi muhitning tubdan o'zgarishi (inflyatsiya, ovqatlanish odatlaridagi o'zgarishlar va sun'iy intellektning paydo bo'lishi) hamda kompaniyaning o'zi ham olti yil oldingi holatidan farqli, “fundamental jihatdan boshqa kompaniya”ga aylangani. U buni raqamlar bilan asosladi: kompaniya endi 220 million raqamli obunachiga ega bo'lib, bu ularga mijozlar bilan bevosita muloqot qilish imkonini beradi, yetkazib berish xizmati esa hozirda 20 milliard dollarlik biznesga aylangan. Strategiya iyun oyida barcha franshiza egalari bilan birgalikda e'lon qilingan.

Yangi strategiyaning bosh maqsadi — McDonald's'ni mijozlarning “birinchi tanlovi”ga aylantirish bo'lib, bu to'rtta ustun orqali amalga oshiriladi: “Menyu Next” (menyuni rivojlantirish), “Iste'molchi Next” (mijozlar bilan muloqot usullarini yangilash), “Restoran Next” (restoranlarning sun'iy intellekt imkoniyatlaridan foydalangan holda ishlashi) va “Odamlar Next” (restoranlarda ishlashni xodimlar uchun osonlashtirish — kompaniyaning butun dunyo bo'ylab restoranlarida ikki million kishi ishlaydi). Kempchinski buni klassik segmentatsiya emas, balki “vaziyatga asoslangan” yondashuv deb ta'riflaydi: kompaniya mijozlarni segmentlarga emas, balki nonushta, tushlik yoki kechki ovqat kabi turli iste'mol vaziyatlariga qarab tahlil qiladi.

Kompaniya AQShda aholining taxminan 85 foizi yiliga kamida bir marta McDonald's'ga tashrif buyurishini ta'kidlab, o'zini “kichik harf bilan demokratik brend” — ya'ni hamma uchun ochiq brend sifatida ko'rsatadi. Yangi strategiyaning muvaffaqiyatiga misol sifatida Kempchinski Xitoydagi tajribani keltiradi: 8 mingta restoranga ega bo'lgan Xitoy bo'linmasi o'z texnologik infratuzilmasiga ega bo'lib, u yerda restoran menejerlari endi telefon orqali sun'iy intellekt tizimidan smenani qanday boshqarish, qanday zaxira buyurtma qilish va uskunalarni qachon ta'mirlash kerakligi haqida ko'rsatma oladi.

Kempchinskining ta'kidlashicha, kompaniya deyarli hech qachon butunlay yangi g'oyani o'ylab topib, uni barcha 5 mingdan ortiq franshiza egasiga majburlab joriy etmaydi — aksincha, allaqachon tizimning qandaydir qismida sinovdan o'tgan va muvaffaqiyatli natija bergan yechimlarni topib, ularni butun dunyo bo'ylab miqyoslashga harakat qiladi. Bu yondashuv franshiza egalarining o'zgarishlarni qabul qilishini osonlashtiradi, chunki ular ko'pincha o'zlarining yoki hamkasblarining allaqachon sinab ko'rgan g'oyasini qo'llab-quvvatlashadi.