Sun'iy intellekt orqali kelgan mijoz boshqacha xatti-harakat qiladi: marketologlar buni qanday hisobga olishi kerak

To'lovli qidiruv reklamasi (paid search) uzoq yillar davomida marketingning asosiy quroli bo'lib kelgan, chunki unda bosishni to'g'ridan-to'g'ri konversiyaga bog'lash mumkin edi. Biroq sun'iy intellekt asosidagi qidiruv butunlay yangi turdagi trafik yaratmoqda — bu trafik foydalanuvchi qarorini AI tizimi allaqachon shakllantirib bo'lgandan keyingina saytga kelishi bilan ajralib turadi. Search Engine Land'ning ma'lumotlariga ko'ra, sun'iy intellekt vositalaridan (LLM — katta til modeli) kelgan trafikning konversiya darajasi 20 foizni tashkil etib, bu ularning butun ma'lumotlar bazasidagi eng yuqori ko'rsatkich va to'lovli qidiruv reklamasidan 61 foizga yuqori.

Farq foydalanuvchi xatti-harakatining o'zida yotadi. An'anaviy qidiruv reklamasida marketolog aniq bir qidiruv so'rovi asosidagi niyatga (intent) mo'ljallangan reklama ko'rsatadi — masalan, "kichik biznes uchun eng yaxshi CRM" so'roviga javoban bir nechta variant taqdim etiladi va foydalanuvchi ularni o'zi solishtiradi. Sun'iy intellekt foydalanuvchisi esa butunlay boshqacha, kontekstga asoslangan so'rov beradi: masalan, "50 nafar xodimi bo'lgan konsalting firmam Google Workspace'dan foydalanadi, unga qaysi CRM eng yaxshi integratsiya bo'ladi, narxi foydalanuvchi uchun 50 dollardan kam bo'lsin va kuchli elektron pochta avtomatlashtiruvi bo'lsin". AI foydalanuvchi bosgan havolaga kelguncha variantlarni allaqachon tahlil qilib bergan bo'ladi — ya'ni foydalanuvchi endi o'ninchi CRM'ni solishtiradigan umumiy sahifani emas, balki AI tavsiyasining tasdig'ini izlaydi.

Ishonch darajasi ham farq qiladi. Foydalanuvchi to'lovli reklamani ko'rganda uni reklama ekanini biladi va shubha bilan qaraydi, biroq AI modeli biror saytni manba sifatida ko'rsatganda, foydalanuvchi buni ob'ektiv tavsiya sifatida qabul qiladi. Shu sababli, agar sayt AI aytgan ma'lumotga mos kelsa, LLM orqali kelgan trafik yuqori ishonch darajasiga ega bo'ladi. Ammo bunday tashrif buyuruvchini an'anaviy to'lovli reklama tashrifchisi kabi kutib olish — ya'ni murakkab shakl bilan darhol "band qilish" — uni darhol saytdan chiqib ketishga undashi mumkin, chunki u AI va'da qilgan chuqur va ishonchli ma'lumotni izlaydi, agressiv sotuv taklifini emas.

Bu trafikni samarali konversiyaga aylantirish uchun mutaxassislar bir nechta amaliy qadam tavsiya qiladi: birinchidan, kontentni noyob ma'lumotlar, original tadqiqotlar va soha mutaxassislarining fikrlari bilan boyitish kerak — AI faqat Google'ning birinchi sahifasida allaqachon mavjud bo'lgan ma'lumotni takrorlaydigan kontentni manba sifatida tanlamaydi. Ikkinchidan, AI javoblarida qaysi saytlar ko'p iqtibos qilinayotganini kuzatib, o'sha platformalarda (masalan, natijalarning 16 foizida uchraydigan YouTube'da) kontekstual reklama joylashtirish mumkin. Uchinchidan, statik so'rovnoma shakllari o'rniga interaktiv kalkulyatorlar yoki saytdagi o'z AI-chatboti kabi moslashuvchan vositalar orqali foydalanuvchining aniq va o'ziga xos so'rovlariga javob berish lozim.

Nihoyat, mutaxassislar atributsiya (natijani aniq manbaga bog'lash) tizimini qayta ko'rib chiqishni maslahat berishadi, chunki ChatGPT orqali kelgan trafikning katta qismi analitikada oddiygina "to'g'ridan-to'g'ri" yoki "referral" sifatida qayd etilib, aniq so'rov haqida ma'lumot bermaydi. Buning o'rniga so'rovnoma shakllariga "Bizni qayerdan bilib oldingiz" degan savol va "ChatGPT", "AI qidiruv" kabi variantlarni qo'shish tavsiya etiladi. Xulosa shuki: LLM orqali kelgan trafik hajmi hozircha an'anaviy qidiruvga teng kelmasa-da, uning ishonch va niyat darajasi g'ayrioddiy yuqori — shu sababli unga to'g'ri yondashgan brendlar buni eng samarali konversiya kanaliga aylantira oladi.